Hoe poets je schoenen? Hoe maak je ze schoon?

Zorg dragen voor je schoenen is niet alleen een "plicht"... het is een genoegen! Een klein, eerder regelmatig dan langdurig ritueel verlengt de levensduur van je schoenen en houdt ze eruit zien als op de eerste dag.

De juiste manier van reinigen verschilt per materiaal: glad leer wordt gepoetst, suède en nubuck worden droog geborsteld, sneakers van textiel worden weer anders behandeld. Deze gids brengt de juiste handelingen voor elk materiaal samen, plus de kleine accessoires die dagelijks het verschil maken.

Kleine dagelijkse handelingen voor schoenverzorging

Allereerst moet gezegd worden dat kleine dagelijkse handelingen een groot verschil kunnen maken.

Het dagelijks gebruik van een schoenlepel voorkomt bijvoorbeeld die vervelende slijtage en vervorming van de hiel die we vaak veroorzaken door onze voet in de schoen te forceren.

Als de schoenlepel een handig hulpmiddel is bij het aantrekken van schoenen, is de schoenspanner of laarzenspanner een ander essentieel accessoire voor het goed bewaren van je schoenen.

De schoenspanner, bij voorkeur van aromatisch cederhout, neemt 's nachts het vocht op dat de voet overdag achterlaat en houdt het bovenwerk onder de juiste spanning, wat pasvorm, uiterlijk en levensduur beschermt. De laarzenspanner vervult dezelfde functie op de schacht van laarzen, die strak en onberispelijk blijft ook na lange periodes van niet dragen: beide accessoires kunnen samen worden gebruikt.

Hoe poets je schoenen met een glad leren bovenwerk

Glad leer is het enige materiaal, van de materialen die in schoenen worden gebruikt, dat echt gepoetst kan worden: het compacte oppervlak houdt de crème vast en geeft de klassieke glans terug. Om je leren schoenen te poetsen, sportief of elegant, reinig je het bovenwerk eerst van stof en vuil van dagelijks gebruik, met een droge doek en een schone borstel.

Zodra het vuil verwijderd is, breng je op het bovenwerk de bijpassende schoenpoets aan, telkens een klein beetje: zoek bij gekleurd leer altijd de juiste tint, of gebruik anders neutrale poets. Verdeel de crème gelijkmatig met de borstel, met lichte druk, en laat het dan een paar minuten intrekken zodat het in de poriën van het leer kan doordringen.

Na een paar minuten borstel je krachtig (maar niet overdreven) om oppervlakkige resten te verwijderen, en herhaal je dit tot het leer de crème gelijkmatig heeft opgenomen. Sluit af met een katoenen doek en wrijf krachtig voor de uiteindelijke glans: dezelfde behandeling kun je ook toepassen op het zichtbare deel van de leren zool, de hak en de rand, indien aanwezig.

Hoe reinig je suède en nubuck schoenen

Suède en nubuck voelen allebei fluweelachtig aan, maar ontstaan door een ander proces en vragen om andere verzorging. Suède ontstaat door de vleeszijde van de huid (de kant die tegen het vlees van het dier lag) te schuren: het is kwetsbaarder en mag alleen droog en in de richting van de haartjes worden geborsteld met een zachte borstel of rubberen borstel. Gewone schoenpoets mag nooit op suède worden gebruikt: het drukt de haartjes plat en laat vlekken achter.

Nubuck daarentegen is een volnerfleer, meestal van kalfsleer, geschuurd aan de nerfzijde: de vezel eronder is compacter, waardoor het iets stevigere borstels en speciale vlekkengommen verdraagt, die je bij suède beter kunt vermijden. Bij beide geldt bij een verse vlek als eerste stap: deppen (nooit wrijven) met een droge doek — meteen wrijven verspreidt de vlek in plaats van hem op te nemen.

Suède van goede kwaliteit dat voor de winter behandeld is, wordt juist daarom veel gebruikt: het is waterafstotend. Het probleem is niet schoon water, maar het water van plassen, dat vaak vol strooizout, vuil en olieachtige stoffen zit en moeilijk te verwijderen vlekken achterlaat. Worden de schoenen nat, spoel ze dan af met schoon water, borstel ze en laat ze drogen uit de buurt van directe warmtebronnen (nooit op de radiator), en frist daarna de haartjes op met de juiste borstel, steeds in dezelfde richting.

Hoe reinig je sneakers van textiel en leer

Op sneakers komen vaak meerdere materialen samen op hetzelfde bovenwerk: textiel, leer en rubberen inzetstukken. Voor oppervlakkig vuil volstaat een droge zachte borstel; voor hardnekkigere vlekken op textiel een doek bevochtigd met lauw water en milde zeep, nooit de wasmachine, die de vorm vervormt en de verlijming tussen zool en bovenwerk kan loslaten. Witte rubberen inzetstukken worden apart behandeld, met een speciale gum of zuiveringszout op een vochtige doek, zodat het vuil zich niet naar het omliggende textiel verspreidt.

Veelgestelde vragen

Kan suède nat worden van de regen?

Hier moeten we een broodje-aap-verhaal ontkrachten. Het antwoord is ja, en dat is zelfs een van de redenen waarom suède zo vaak in winterschoenen wordt gebruikt: van goede kwaliteit en voor de winter behandeld, is het waterafstotend. Het probleem is niet schoon water maar het water van plassen, dat vaak strooizout, vuil en olieachtige stoffen bevat en donkere vlekken achterlaat. Worden de schoenen nat, spoel ze dan af met schoon water, borstel ze en laat ze drogen uit de buurt van directe warmtebronnen: dit geldt voor behandeld wintersuède, niet per se voor zomerschoenen.

Worden nubuck en suède op dezelfde manier gereinigd?

Nee: nubuck verdraagt stevigere borstels en speciale vlekkengommen beter, omdat de vezel eronder compacter is; bij suède kun je beter bij zachte borstels blijven, om de haartjes niet te beschadigen.

Hoe vaak moet je schoenen van glad leer poetsen?

Er is geen vaste regel: het hangt af van het gebruik. Als praktische richtlijn: een paar dat 2-3 keer per week gedragen wordt, heeft baat bij een poetsbeurt om de 15-20 dagen; het is de moeite waard te weten dat poetsen met een voedende crème het bovenwerk niet alleen weer mooi maakt, maar het leer ook zacht, gehydrateerd en gezond houdt.

Waarom kun je beter je voet niet in de schoen forceren in plaats van een schoenlepel te gebruiken?

Je voet zonder schoenlepel in de schoen forceren, drukt en vervormt niet alleen de hiel van de schoen, maar schuurt ook langs de rand van het bovenwerk: dit is de meest voorkomende oorzaak van vroegtijdige slijtage van de hielversteviging, het stugge deel dat de hiel ondersteunt.

Kunnen sneakers in de wasmachine gewassen worden?

Dat wordt afgeraden: warm water en de beweging van de trommel kunnen de verlijming tussen zool en bovenwerk loslaten en de vorm van de schoen vervormen. Een vochtige doek met milde zeep, zoals hierboven beschreven, werkt beter.

Meer lezen

Wil je begrijpen hoe je schoenen zijn gemaakt, lees dan ook onze gids over de Machart Blake, Goodyear en Bologna. Om je weg te vinden tussen de verschillende mocassin-modellen is er onze gids voor mocassin-types, met een hoofdstuk gewijd aan de verzorging van volnerfleer in onze gids over de Sebago Classic Dan mocassins.